Nguyên nhân và cách điều trị viêm xoang bướm

Thứ Sáu, 25-05-2018

Môi trường sống, các yếu tố trong không khí, những bất thường trong cấu trúc mũi xoang,… là những nguyên nhân viêm xoang bướm phổ biến. Khi đã mắc bệnh, việc điều trị viêm xoang bướm cần tiến hành càng sớm càng tốt để tránh các biến chứng xấu cho sức khoẻ.

I. Tìm hiểu về bệnh viêm xoang bướm

Ở điều kiện bình thường, xoang bướm giúp làm nhẹ hộp sọ, cân bằng áp suất, hỗ trợ làm sạch, làm ấm và ẩm không khí vào vùng mặt, khuyếch đại âm thanh khi nói,… Ngoài ra xoang bướm cùng với các xoang khác còn giúp tạo dịch tiết làm sạch vi khuẩn và dẫn lưu dịch ra ngoài theo các ngách và lỗ thông xoang bướm.

Khi xoang bướm xuất hiện các viêm nhiễm, sưng tấy niêm mạc xoang khiến các dịch trong xoang bị tắc, ứ đọng thì chúng ta gọi đó là tình trạng viêm xoang bướm (Ethmoidal sinusitis). Người bệnh viêm xoang bướm có thể rơi vào 2 dạng viêm xoang là dạng cấp tính và dạng mãn tính.  So với những bệnh lý viêm xoang khác, viêm xoang bướm tương đối khó phát hiện, việc chữa trị cũng khó khăn hơn do vị trí và cấu tạo đặc thù.

Nhận định về viêm xoang bướm, PGS, TS Nguyễn Thị Ngọc Dinh, Nguyên Giám đốc Bệnh viện Tai mũi họng Trung ương đánh giá đây là bệnh lý có ảnh hưởng không chỉ đến vị trí xoang mũi mà còn có tác động xấu lên những cơ quan khác.

ảnh hưởng của viêm xoang bướm
Viêm xoang bướm là bệnh lý không chỉ ảnh hưởng đến mũi xoang mà còn tác động lên nhiều cơ quan khác

1. Vị trí xoang bướm

Xoang bướm là 1 trong 4 hốc xoang chính trên mặt, gồm có xoang bướm, xoang sàng, xoang trán, xoang hàm. Vị trí của xoang bướm tương đối phức tạp, nằm sâu trong hợp sọ, gần với nhiều cơ quan trong hộp sọ như các tĩnh mạch đáy sọ, nhện hộp sọ (Arachnoid cyst), phần trên của vòm họng, tuyến yên, vùng dưới đối thị, các dây thần kinh thị giác, dây thần kinh sọ V1, V2, VI, III,…

Về cấu trúc, xoang bướm có dạng cánh bướm, nằm phía sau xương bướm trong hộp sọ. Xoang bướm ngăn cách với các cơ quan khác bởi vách ngăn liên xoang. Những vách ngăn này đa phần thường lệch về 1 bên, hầu hết chúng không đều nhau về cấu trúc. Cũng có trường hợp ống thị giác hoặc phần lồi xương tại động mạch cảnh ở trong gắn vào vách ngăn của xoang bướm.

Vị trí của xoang bướm
Vị trí của xoang bướm trong hộp sọ gần với nhiều cơ quan và dây thần kinh

2. Nguyên nhân viêm xoang bướm

Bệnh viêm xoang bướm có thể xảy ra ở cả người lớn và trẻ em. Những nguyên nhân gây bệnh viêm xoang bướm cũng rất đa dạng nhưng phần lớn đều đến từ các yếu tố trong không khí mà chúng ta hít thở, các yếu tố trong môi trường sống xung quanh. Đây là những yếu tố chính xâm nhập trực tiếp vào mũi, xoang, gây ra nhiều bệnh hô hấp và tai mũi họng. Ngoài ra còn có một số nguyên nhân đến từ bệnh lý, cấu trúc mũi xoang. Có thể điểm qua chi tiết các nguyên nhân sau:

Các tác nhân dị ứng từ bên ngoài

Có thể nói, viêm xoang bướm do dị ứng những tác nhân từ bên ngoài được xem là nguyên nhân phổ biến hàng đầu ở bệnh nhân viêm xoang nói chung và viêm xoang bướm nói riêng. Có khá nhiều tác nhân dị ứng mà chúng ta có thể gặp phải trong môi trường sống hằng ngày, đặc biệt là một số yếu tố như:

  • Không khí ô nhiễm, nhiều khói bụi, kim loại,… thường dễ gặp phải ở các thành phố lớn, gần các khu công nghiệp, nhà máy,…
  • Người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá trong môi trường sống hằng ngày một cách thụ động hoặc thường xuyên hút thuốc lá.
  • Môi trường nước xung quanh ô nhiễm, nhất là ở những ao hồ, nguồn nước sinh hoạt, tắm giặt,… dễ khiến vi khuẩn xâm nhập vào mũi, xoang.
  • Các loại hoá chất bay hơi như xăng dầu, sơn, chất tẩy rửa, hoá chất diệt cỏ, diệt côn trùng,… tác động đến niêm mạc mũi, xoang.
  • Các loại lông vật nuôi, bụi bẩn, mạt nhà,… trong môi trường sống cũng có ảnh hưởng nhất định đến niêm mạc mũi.
viêm xoang do khộng khí ô nhiễm
Các yếu tố ô nhiễm, khói bụi, hoá chất trong không khí là tác nhân thúc đẩy viêm xoang

Yếu tố thời tiết

Thời tiết cũng là một trong những nguyên nhân gây ra các bệnh tai mũi họng và bệnh hô hấp. Đặc biệt là khi không khí lạnh, độ ẩm không khí cao, nóng lạnh thất thường rất dễ khiến cho sức khoẻ và đề kháng của bạn suy giảm.

Tại các khu vực có khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều, độ ẩm cao như Việt Nam, các bệnh hô hấp và tai mũi họng rất dễ bùng phát, đặc biệt là thời điểm giao mùa, tác động từ thời tiết trở nên bất thường hơn.

Ảnh hưởng của các bệnh lý khác

Một số bệnh lý hô hấp, tai mũi họng có viêm nhiễm cũng có nguy cơ kéo theo tình trạng viêm xoang bướm nếu không can thiệp và điều trị sớm. Đặc biệt là các bệnh lý xảy ra ở gần vùng mũi, hầu họng như viêm mũi dị ứng, viêm họng, sâu răng, viêm amidan,…

Đặc điểm chung của các bệnh lý này là có thể tạo thành ổ bệnh và ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ tai mũi họng nếu không được can thiệp sớm. Khi đã hình thành ổ bệnh tại chỗ, các vi khuẩn sẽ có nơi để sinh sôi và lây lan nhanh đến những khu vực tai mũi họng, đến xoang.

Sức đề kháng và yếu tố vệ sinh

Tương tự như nhiều bệnh lý khác, sức đề kháng kém là yếu tố khiến cho cơ thể dễ nhiễm bệnh hơn so với người khoẻ mạnh. Sức đề kháng kém thường liên quan trực tiếp đến yếu tố thời tiết nơi chúng ta sinh sống, các chế độ dinh dưỡng, luyện tập và sinh hoạt, do thể trạng yếu bẩm sinh,…

Ngoài ra, bệnh nhân không có thói quen vệ sinh thường xuyên như rửa tay, rửa mặt, vệ sinh cá nhân, hay đưa tay vào mũi,… cũng là yếu tố dẫn đến nhiều bệnh như viêm mũi, viêm xoang.

viêm xoang do sức đề kháng yếu
Sức đề kháng yếu dễ gây ra bệnh viêm xoang

Bất thường về mũi, xoang

Các bất thường về mũi xoang có thể do bẩm sinh hoặc do các bệnh lý, chấn thương, tai nạn. Hầu hết những bất thường về mũi xoang đều có thể ảnh hưởng xấu đến chức năng của cơ quan . Một số bất thường về mũi xoang dễ dẫn đến viêm xoang bướm như:

  • Có các bất thường trong giải phẫu ảnh hưởng tới phức hợp lỗ thông xoang, kén hơi cuốn mũi giữa, cuốn mũi lên, vẹo vách ngăn mũi, kén hơi vách ngăn mũi,…
  • Các vấn đề như viêm mũi dị ứng, viêm mũi vận mạch, polyp mũi,…
  • Các khối u ở vòm họng hoặc u sàn sọ.
  • Ngoài ra còn có một số rối loạn miễn dịch khác cũng có thể ảnh hưởng đến các bệnh tai mũi họng

3. Biểu hiện của viêm xoang bướm

Viêm xoang bướm có những dấu hiệu dễ nhầm lẫn với các bệnh lý tai mũi họng và bệnh hô hấp khác nhưng vẫn có một số đặc điểm riêng biệt. Tuỳ theo dạng viêm xoang bướm của bệnh nhân là cấp tính hay mãn tính mà bệnh sẽ có một số biểu hiện đặc trưng, riêng biệt:

Biểu hiện viêm xoang bướm cấp tính

Ở bệnh nhân viêm xoang bướm cấp, các dấu hiệu rất giống với những bệnh hô hấp, tai mũi họng khác. Bệnh thường bắt đầu với dấu hiệu cảm cúm kéo dài khoảng 1 tuần. Kèm theo đó là một số dấu hiệu đi kèm như nhức đầu, đau vùng đỉnh đầu, đau sâu trong ổ mắt, đau lan ra vùng chẩm.

Đôi khi bệnh nhân có thể bị đau lan ra thái dương, xuống gáy, đau nhức một bên trán. Cơn đau thường tăng lên, có cảm giác nhức theo nhịp mạch. Những khi di chuyển, vận động, bệnh nhân cũng có thể cảm nhận tình trạng đau tăng dần.

Triệu chứng sốt nhẹ từ 38 – 40 độ C cũng khá phổ biến với những bệnh nhân viêm xoang bướm cấp. Một số trường hợp còn có thể cảm nhận tình trạng dịch nhầy chảy từ xoang, mũi xuống vùng cổ họng.

Mặc dù có dấu hiệu tương tự như nhiều bệnh hô hấp khác, các bệnh cảm cúm, tai mũi họng,… nhưng khi dùng thuốc giảm đau thì ít có hiệu quả. Các triệu chứng của bệnh viêm xoang bướm vẫn tiếp tục tái diễn.

Viêm xoang bướm cấp tính
Viêm xoang bướm cấp tính có các dấu hiệu khá giống cảm cúm thông thường

Biểu hiện viêm xoang bướm mạn tính

Đối với những trường hợp viêm xoang bướm đã chuyển sang mạn tính, người bệnh sẽ thường xuyên bị đau nhức đầu liên tục và âm ỉ từng cơn. Nhất là đau ở vùng đỉnh, vùng chẩm, vùng thái dương. Các cơn đau thường bất thường, không theo quy luật nào.

Vùng mũi họng của người bệnh cũng có cảm giác khó chịu, cảm thấy vướng đờm, nghẹt mũi. Do đó đa phần bệnh nhân viêm xoang bướm mạn tính thường hay có thói quen khụt khịt mũi, khạc và hay đằng hắng. Tình trạng ứ đọng đờm, tắc mũi khi ngủ cũng rất phổ biến, khiến người bệnh khó thở, thường phải thở bằng miệng.

Viêm xoang bướm mạn tính
Viêm xoang bướm mạn tính gây ra nhiều ảnh hưởng đến mũi, họng, tai, thị lực,…

Một số triệu chứng khác

Ngoài một số triệu chứng viêm xoang bướm điển hình, bệnh nhân còn có thể gặp thêm các triệu chứng phụ, đặc biệt là trong trường hợp viêm xoang ảnh hưởng tới tai, họng, thanh quản,… Các triệu chứng này bao gồm:

  • Cảm giác ù tai, đau tai, khó chịu, thường do mủ của xoang di chuyển đến vòi nhĩ, rơi xuống vòi nhĩ, tai giữa gây viêm tắc.
  • Đau họng, đau amidan, thường gây ra tình trạng viêm họng và tái đi tái lại nhiều lần do ảnh hưởng từ mủ, dịch tiết xoang chảy xuống sau họng.
  • Đau thanh quản, đỏ dày thành quản, có thể kèm theo mất tiếng, khàn tiếng do dịch nhầy, mủ, di chuyển xuống vùng họng.

Một số ảnh hưởng khác ở bệnh viêm xoang bướm tuy ít gặp nhưng vẫn có thể xảy ra như ảnh hưởng thị giác, đau răng, thường khó tiêu, buồn nôn, chóng mặt, thân nhiệt có cảm giác nóng, sốt nhẹ.

4. Biến chứng nguy hiểm của viêm xoang bướm

Viêm xoang bướm thường có một số biến chứng nguy hiểm nếu không can thiệp và điều trị sớm do vị trí của xoang bướm khá sâu trong hộp sọ. Khi tiến triển nặng, xoang bướm sẽ trở thành ổ vi khuẩn đe doạ đến các cơ quan khác. Những biến chứng phổ biến nhất của bệnh viêm xoang bướm gồm có:

Biến chứng ở mắt

Những biến chứng ở mắt do viêm xoang bướm gồm ảnh hưởng mắt thường là viêm mô liên kết quanh hốc mắt, viêm dây thần kinh thị giác, tình trạng áp xe mí mắt, áp xe túi lệ,… Các biến chứng này chủ yếu do viêm nhiễm lan toả hoặc viêm nhiễm theo đường mạch máu, dẫn đến biến chứng ở mắt.

Vị trí xoang bướm cũng khá gần hốc mắt, các dây thần kinh thị giác, các ống thông mắt với mũi xoang,… Do đó người bệnh rất cần lưu ý đến các biến chứng này nếu không may mắc phải viêm xoang bướm.

Biến chứng viêm xoang bướm ở mắt
Biến chứng viêm xoang bướm ở mắt có thể ảnh hưởng xấu đến thị lực

Biến chứng ở họng

Sau một thời gian các dịch nhầy, mủ ở mũi và xoang chảy xuống họng sẽ dẫn đến các biến chứng ở họng. Đáng chú ý nhất là bệnh viêm họng mạn tính. Người bệnh có thể gặp phải các dấu hiệu đau họng tái đi tái lại, đánh trống ngực, nghẹt thở, khó chịu, đầy bụng.

Dấu hiệu của các biến chứng ở họng tương đối dễ nhầm với những biến chứng tiêu hoá. Do đó người bệnh viêm xoang bướm, nhất là viêm mãn tính nên chú ý để tránh các biến chứng xấu ảnh hưởng đến sức khoẻ.

Biến chứng hô hấp

Các biến chứng hô hấp ở bệnh nhân viêm xoang bướm tương đối ít gặp hơn so với viêm xoang sàng và viêm xoang hàm. Thường gặp nhất là biến chứng viêm phế quản mãn tính. Bệnh nhân thường không có các dấu hiệu nghẹt mũi, nhức đầu mà thường ho nhiều, đôi khi khạc có đờm và máu, về chiều thường sốt nhẹ, ăn uống không ngon miệng. Các dấu hiệu này có thể nhầm với bệnh lao nhưng xét nghiệm lao phổi âm tính, khi chụp X-quang có hình ảnh mờ xoang.

biến chứng hô hấp của viêm xoang bướm
Viêm xoang bướm có thể gây biến chứng cho hệ hô hấp

Biến chứng lên não

Các biến chứng lên não do viêm xoang bướm cũng như các dạng viêm xoang khác đều là những biến chứng đặc biệt nguy hiểm, có ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ bệnh nhân thậm chí đe doạ tính mạng. Hầu hết các biến chứng lên não xuất hiện ở những bệnh nhân viêm xoang mạn tính, diễn tiến bệnh trong thời gian dài.

Những biến chứng lên não có thể xảy ra gồm có thương tổn xương gần não, thương tổn màng não, áp xe thuỳ trán, đại não. Hầu hết các biến chứng này đều do viêm nhiễm xoang kéo dài và lan rộng gây ra.

Biến chứng tĩnh mạch

Tương tự như biến chứng lên não, biến chứng tĩnh mạch cũng là dạng biến chứng nặng, mức độ nguy hiểm cao. Người gặp phải các biến chứng tĩnh mạch thường sốt cao, rét run, nhức đầu, cứng gáy,… Một số trường hợp còn có phù nề mắt, lồi nhãn cầu,… Những trường hợp này rất nặng và cần can thiệp ngay để bảo toàn tính mạng. Biến chứng tĩnh mạch có tiên lượng rất xấu nếu không được điều trị bằng kháng sinh.

Biến chứng vào xương

Các biến chứng vào xương đa số do viêm nhiễm gây tắc mạch máu ở xương sọ, xương trán và lan dần sang một số vị trí khác như xương đỉnh, xương thái dương,… Những biến chứng viêm nhiễm vào xương dễ hình thành ổ áp xe, gây mủ dưới lớp xương viêm. Tình trạng này rất nguy hiểm cho các khu vực gần màng não, nền hộp sọ nên rất nguy hiểm, cần can thiệp sớm.

II. Cách chữa trị bệnh viêm xoang bướm

PGS, TS Nguyễn Thị Ngọc Dinh, Nguyên Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung Ương cho biết viêm xoang là bệnh lý cần có thời gian để điều trị chứ không thể chữa dứt điểm ngày một ngày hai, đặc biệt là những trường hợp viêm xoang giai đoạn mãn tính thì điều trị tương đối khó khăn và kéo dài.

Hiện nay, các hướng điều trị viêm xoang chủ yếu là điều trị nội khoa và điều trị ngoại khoa. Điều trị theo hướng nào phụ thuộc vào tình trạng sức khoẻ của người bệnh và tiến triển của xoang bị viêm mà sẽ có những hướng điều trị, can thiệp phù hợp.

1. Điều trị viêm xoang bướm bằng phương nội khoa

Điều trị nội khoa chủ yếu sử dụng các loại thuốc để cải thiện triệu chứng và đẩy lùi bệnh mà không cần can thiệp vào khu vực xoang bị viêm nhiễm bằng các phương pháp xâm lấn. Hiện nay có thể điều trị nội khoa với thuốc Tây Y hoặc thuốc Đông Y.

Điều trị bằng thuốc Tây

Tuỳ theo tiến triển của bệnh, nguyên nhân gây viêm xoang mà các bác sĩ sẽ có những hướng điều trị phù hợp. Một số loại thuốc điều trị phổ biến gồm có:

  • Nhóm thuốc kháng sinh đối với những trường hợp viêm xoang bướm do sự phát triển quá mức của vi khuẩn, vi trùng, sinh ra ổ viêm.
  • Viêm xoang bướm do thời tiết, cảm cúm, dị ứng,… có thể được chỉ định các thuốc chống dị ứng, thuốc cảm thông thường như paracetamol, chlorpheniramine và các thuốc giảm đau,…
  • Ngoài ra bác sĩ có thể chỉ định dùng một số thủ thuật phun khí cũng như thủ thuật súc rửa kết hợp đưa dung dịch thuốc vào xoang.
điều trị viêm xoang bướm bằng thuốc Tây
Các loại thuốc Tây điều trị viêm xoang bướm cần sử dụng đúng liều lượng và chỉ định của bác sĩ

Điều trị nội khoa bằng thuốc Tây phù hợp với những đối tượng bệnh nhân viêm xoang bướm chưa quá nặng, còn đáp ứng với các thuốc điều trị. Việc điều trị sẽ được tiến hành theo từng đợt để can thiệp triệu chứng, lấy lại sức khoẻ cho bệnh nhân. Người bệnh sẽ được theo dõi sức khoẻ theo từng đợt để đánh giá tiến triển của việc điều trị.

Việc dùng thuốc phải tuyệt đối tuân thủ theo những chỉ định mà bác sĩ đưa ra. Không được tự ý mua và thay đổi liều lượng của thuốc. Nếu trong quá trình sử dụng thuốc có bất cứ phản ứng bất thường nào cũng phải ngưng dùng thuốc, liên hệ ngay với bác sĩ để có biện pháp can thiệp kịp thời.

Điều trị bằng thuốc Đông Y

Sử dụng các thuốc Đông Y có ít tác dụng phụ, tuy nhiên hiệu quả tác động thường chậm, không nhanh như các thuốc Tây Y. Mức độ hiệu quả ở bệnh nhân cũng tuỳ thuộc vào cơ địa của mỗi người. Một số bài thuốc Đông Y thường được sử dụng cho bệnh nhân viêm xoang gồm có:

Bài thuốc Kim Ngân Hoa Đơn

Chuẩn bị

  • Kim ngân hoa, hạ khô thảo, ké đầu ngựa khoảng 16g mỗi loại
  • Hoàng cầm, tân di, mạch môn đông khoảng 12g mỗi loại.
  • Thạch cao 40g.

Thực hiện

  • Các nguyên liệu trên đem sắc với nước.
  • Chia nước thuốc làm 2 – 3 lần uống trong ngày. Dùng mỗi ngày 1 thang để cải thiện tình trạng bệnh.
Đông Y chữa viêm xoang bướm
Các loại thuốc Đông Y điều trị viêm xoang bướm ít tác dụng phụ nhưng mất nhiều thời gian để có hiệu quả

Bài thuốc Sinh địa

Chuẩn bị

  • Kim ngân hoa, ké đầu ngựa khoảng 16g mỗi loại.
  • Huyền sâm, đan bì, mạch môn đông, hoàng cầm mỗi loại 12g
  • Hà thủ ô 20g
  • Tân di 8g

Thực hiện

  •  cùng nước với các nguyên liệu trên.
  • Dùng mỗi ngày 1 thang, chia làm 2 – 3 lần uống trong ngày.

Tác dụng chính của các bài thuốc Đông Y là cải thiện tình trạng đau nhức tại vị trí viêm xoang, giảm tái phát các triệu chứng, ngăn chặn viêm xoang tiến triển nặng hơn. Ngoài ra các thuốc Đông Y còn hỗ trợ thanh nhiệt, nhuận táo, dưỡng âm,…

Các loại thuốc Đông Y thường hiệu quả trong điều trị phối hợp để giúp bệnh nhân loại bỏ triệu chứng đồng thời nâng cao sức khoẻ. Khi sử dụng thuốc Đông Y thường ít tác dụng phụ như các loại thuốc Tây, tuy nhiên tác dụng thuốc Đông Y thường chậm, mức độ tác động của thuốc cũng khác nhau ở từng bệnh nhân.

2. Điều trị viêm xoang bướm bằng ngoại khoa (phẫu thuật)

Trong điều trị viêm xoang nói chung và viêm xoang bướm nói riêng, các phương pháp nội khoa, không can thiệp luôn được ưu tiên để bảo tồn tình trạng xoang mũi.  Tuy nhiên đối với một số trường hợp bệnh tiến triển nặng bác sĩ có thể cân nhắc để điều trị ngoại khoa.

Thông thường, điều trị ngoại khoa thường được chỉ định trong các trường hợp sau:

  • Điều trị nội khoa không đáp ứng với tiến triển của bệnh viêm xoang bướm.
  • Viêm xoang bướm đã biến chứng tới ổ mắt, đến dây thần kinh thị giác, và các vị trí nguy hiểm khác.
  • Viêm xoang có kèm theo nấm trong xoang và khoang mũi.

Phẫu thuật viêm xoang bướm tương đối phức tạp, yêu cầu nơi thực hiện phải có chuyên khoa Tai Mũi Họng với các dụng cụ phẫu thuật cần thiết. Bệnh nhân trước khi phẫu thuật sẽ được thực hiện một số xét nghiệm để đánh giá tình trạng sức khoẻ có thể phẫu thuật được hay không.

phẫu thuật điều trị viêm xoang bướm
Điều trị viêm xoang bướm bằng phẫu thuật hiện nay thường áp dụng nội soi để giảm biến chứng, hiệu quả cao

Trước đây khi chưa có máy nội soi thì phương pháp này thường gây nhiều biến chứng mà lại không giải quyết triệt để bệnh. Nhưng hiện nay với trang thiết bị hiện đại các bác sĩ đã có thể mổ bằng phương pháp nội soi ít chảy máu, ít đau, giúp cải thiện triệu chứng bệnh hiệu quả. Hiện nay phẫu thuật nội soi trong các trường hợp viêm xoang đạt hiệu quả từ 80 – 90% trường hợp.

Khi thực hiện phẫu thuật, có một tỉ lệ thấp xảy ra các biến chứng như chảy máu, nhiễm trùng. Do đó sau phẫu thuật, bệnh nhân cần được theo dõi để đánh giá tình trạng sức khoẻ, vệ sinh vị trí phẫu thuật cho đến khi lành các vết thương.

3. Sử dụng thủ thuật điều trị viêm xoang bướm

Ngoài việc sử dụng thuốc trị viêm xoang bướm, bác sĩ cũng có thể chỉ định thực hiện các thủ thuật xông mũi xoang và chọc rửa xoang. Mục đích chính của các thủ thuật này là làm giảm tình trạng tắc nghẹt mũi, làm sạch các xoang, lấy đi các mủ, chất nhầy, dịch tiết trong xoang. Qua đó ngăn ngừa vi khuẩn phát sinh trong ổ xoang.

Xông mũi xoang

Cách điều trị này là phương pháp dùng thuốc bay hơi ở nhiệt độ từ 50 đến 70 độ C xông hơi trực tiếp lên mũi. Lúc đó hơi nước hoặc tinh dầu dùng để xông hơi sẽ có tác dụng chống viêm, kháng khuẩn và làm dịu những cơn đau, nhờ đó mà phục hồi niêm mac hiệu quả hơi. Thông thường các thảo dược được sử dụng để xông hơi bao gồm: bạc hà, hương nhu, khuynh diệp…

Hiện nay có bán các loại máy xông mũi họng hỗ trợ rất tốt cho người bị viêm xoang, bạn có sử dụng bằng những thao tác hết sức đơn giản.

Chọc rửa xoang

Đây là phương pháp điều trị viêm xoang bướm sử dụng dụng cụ y khoa để hút dịch từ xoang tiết ra. Phương pháp này giúp loại bỏ dịch và mủ xoang nhanh chóng. Tùy theo điều kiện trang thiết bị máy móc của cơ sở y tế mà có các phương pháp chọc rửa khác nhau. Cụ thể như dùng máy hút cầm tay, nội soi hoặc hút xoang dưới áp lực.

Các thủ thuật có thể áp dụng cho nhiều mức độ viêm xoang khác nhau, ngoài ra còn có thể áp dụng cho những trường hợp cần vệ sinh mũi xoang đơn thuần. Một số thủ thuật có thể áp dụng ngay tại nhà, tuy nhiên cần bệnh nhân thực hiện đúng cách. Những trường hợp áp dụng lần đầu nên có chỉ định trực tiếp của bác sĩ.

chọc rửa xoang mũi
Các biện pháp vệ sinh, chọc rửa xoang mũi giúp làm sạch và lấy đi các dịch nhầy, mủ,…

III. Cách phòng ngừa viêm xoang bướm sau điều trị

Việc phòng ngừa viêm xoang bướm sau điều trị cũng quan trọng không kém so với các phương pháp điều trị. Bệnh nhân sau điều trị viêm xoang bướm cần chú ý thực hiện một số biện pháp phòng ngừa viêm xoang bướm quay trở lại. Phổ biến là các biện pháp sau:

Chế độ dinh dưỡng hợp lý

Chế độ dinh dưỡng là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với bệnh nhân viêm xoang bướm trong và sau khi điều trị. Thông thường, bệnh nhân viêm xoang bướm sau điều trị cần đặc biệt chú ý đến một số yếu tố sau trong thực đơn của mình:

  • Bổ sung đủ nước: nước có vai trò rất quan trọng trong việc làm loãng các dịch nhầy ứ đọng trong hốc mũi, giúp dịch nhầy được đẩy ra ngoài dễ dàng hơn. Qua đó ngăn ngừa nghẹt mũi, tắc mũi gây viêm xoang trở lại.
  • Thực phẩm chứa omega 3: là nhóm thực phẩm rất cần thiết đối với bệnh nhân viêm xoang bướm. Omega 3 có tác dụng giúp làm lành những tổn thương ở niêm mạc xoang, thúc đẩy dịch mủ chảy ra ngoài hiệu quả. Nên bổ sung một số thực phẩm như sữa và nước ép, quả hạch và ngũ cố, các loại rau củ, dầu,…
  • Thực phẩm chứa kẽm: có thể phục hồi những tổn thương do bệnh viêm xoang gây ra. Bạn nên bổ sung các loại hạt, thịt, hải sản các loại, các loại rau màu xanh đậm, quả bơ,…
dinh dưỡng cho người bị viêm xoang mũi
Người bị viêm xoang mũi nên bổ sung nhiều vitamin, kẽm, đạm, omega -3,…

Bên cạnh một số loại thực phẩm được khuyên dùng, bệnh nhân viêm xoang bướm cũng nên hạn chế sử dụng một số loại thực phẩm dễ làm ảnh hưởng đến xoang, mũi như:

  • Sữa: dùng nhiều sữa có thể làm tăng tiết dịch nhầy, kích thích phù nền và làm cho vi khuẩn sinh sôi dễ dàng.
  • Thực phẩm cay nóng: dễ gây trào ngược dạ dày, có chứa dịch vị axit làm bệnh trầm trọng hơn. Do đó bạn nên hạn chế các món cay nóng, trong các bữa ăn hằng ngày nên nêm lạt.
  • Rượu bia và các chất kích thích: có thể làm dịch nhầy tích ra nhiều hơn, gây ứ đọng trong hốc xoang. Ngoài ra rượu bia cũng không tốt cho sức khoẻ của bệnh nhân sau khi điều trị bệnh viêm xoang. Do đó bạn nên tránh tối đa rượu bia cũng như các chất kích thích.

Các biện pháp vệ sinh

Vệ sinh răng miệng, tai mũi họng đặc biệt quan trọng đối với sức khoẻ bệnh nhân viêm xoang bướm. Đối với vệ sinh hằng ngày, bạn cần chú ý:

  • Vệ sinh cơ thể thường xuyên, sạch sẽ.
  • Chú ý vệ sinh răng miệng hằng ngày thật sạch trước và sau khi ăn, trước khi đi ngủ. Nên kết hợp đánh răng và sử dụng nước súc miệng để làm sạch vùng họng.
  • Có thể súc miệng với nước muội hằng ngày để làm sạch khoang miệng, tránh sự phát triển của các vi khuẩn.
  • Thực hiện các phương pháp súc rửa mũi, xoang định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ để làm sạch xoang mũi.
  • Thường xuyên vệ sinh nhà cửa, môi trường sống, loại bỏ bụi bẩn, các tác nhân dị ứng như lông vật nuôi, phấn hoa,…
  • Chú ý mang khẩu trang khi đi ra ngoài cũng như giữ ấm cổ khi trời lạnh để tránh sự xâm nhập của các vi khuẩn, khói bụi trong môi trường bên ngoài.
vệ sinh nhà cửa phòng ngừa viêm xoang
Vệ sinh nhà cửa, môi trường sống giúp bảo vệ sức khoẻ tai mũi họng, phòng ngừa bệnh viêm xoang

Chế độ luyện tập

Bệnh nhân viêm xoang mũi phù hợp với các bài tập nhẹ nhàng, hít thở sâu, các bài tập giúp tăng cường hoạt động hô hấp. Người bệnh viêm xoang mũi nên thực hiện các bài tập Yoga, các hoạt động đi bộ, chạy bộ, đi xe đạp,…

Nên thực hiện luyện tập nơi không khí trong lành, tốt nhất là vào buổi sáng. Trong quá trình thực hiện luyện tập cần chú ý tránh những vị trí gió lùa để tránh cảm lạnh, cảm cúm. Không nên tập luyện ngoài trời nếu đang trong giai đoạn chuyển mùa, thời tiết lạnh,…

Luôn khởi động trước khi tập và không luyện tập quá sức để tránh ảnh hưởng xấu cho sức khoẻ cuả bệnh nhân.

luyện tập phòng ngừa bệnh viêm xoang
Luyện tập với các bài tập phù hợp giúp tăng cường sức khoẻ, phòng ngừa bệnh viêm xoang

Tránh các thói quen xấu

Người bị viêm xoang bướm cần đặc biệt chú ý tránh các thói quen xấu có hại cho sức khoẻ khu vực tai mũi họng, bao gồm như:

  • Tránh tắm nước lạnh để hạn chế viêm nhiễm đường hô hấp, giúp giữ ấm vùng cổ họng.
  • Không hút thuốc lá, thuốc lào, tránh những nơi tập trung người hút thuốc lá để không hít phải khói thuốc lá, ảnh hưởng đến khu vực mũi, họng.

 những thông tin trên có lẽ bạn đã phần nào hình dung ra được nguyên nhân và cách điều trị viêm xoang bướm. Mặc dù viêm xoang bướm là bệnh lý có thể gây ra ảnh hưởng xấu cho sức khoẻ. Tuy nhiên nếu được thăm khám và điều trị sớm thì kết quả sẽ rất khả quan. Do đó, bạn không nên quá lo lắng, nếu điều trị bệnh theo đúng chỉ định của bác sĩ và có chế độ sinh hoạt phù hợp thì bệnh sẽ được đẩy lùi trong thời gian ngắn. Chúc các bạn nhanh chóng lành bệnh.

Đại Hùng

Thông tin hữu ích cho bạn:

Bài viết cùng chuyên mục

Bình Luận:

Email của bạn sẽ không bị công khai. Các trường có dấu (*) là bắt buộc
*